ريشهء تكبّر ريشه و منشاء تكبّر دو چيز است : اوّل : حقارت مَا مِنْ رَجُلٍ تَكَبَّرَ أَوْ تَجَبَّرَ الَّا لِذِلَّةٍ يَجِدُهَا فِي نَفْسِهِ « 1 » « هيچ كس تكبّر نورزيد مگر به خاطر حقارتى كه در وجودش نهفته است . » شخص متكبّر بر اثر از دست دادن چيزى يا موقعيّتى ، در وجود خود كمبودى احساس كرده كه دچار حس حقارت مىشود ، به همين منظور براى رفع يا جبران اين احساس واقعى يا خيالى تكّبر مىورزد . دوم : خود برتر بينى شخص متكبّر چون خودش را برتر از ديگران مىپندارد تكبّر مىورزد ؛ امّا شخص متواضع اين گونه نيست . سنجش هر چيزى ملاك و معيارى دارد : ترازو براى سنجش وزن اجسام ، محك و تيزآب براى تشخيص خالص بودن طلا ؛ معيار و محك تشخيص شخصيّت انسان نيز بسته به تقرّب و نزديك بودن او به خدا و اهل بيت عليهم السلام است . كسى كه تقرّب به خدا و اهل بيت دارد ، هرگز خود را برتر از ديگران نمىپندارد ؛ چرا كه مىگويد شايد طرف مقابل من به خدا و اهل بيت نزديك‌تر و مقربتر باشد . نكته ديگر اثر شوم تكبّر است كه در روايات مورد تأكيد قرار گرفته شده است ، وجود مبارك امام كاظم عليه السلام در روايتى مىفرمايد :

--> ( 1 ) - كافى : ج 2 ، ص 312 ، حديث 17 .